International Journal of Art, Fashion, Music and Design

DOĞAL BOYAMA VE BİTKİSEL BASKI YÖNTEMLERİYLE SÜRDÜRÜLEBİLİR TEKSTİL YÜZEY TASARIMI

Serap Kocabıyık Çaşkurlu, Betül KIR, Petek ÖZEN, Tuana Öksüzoğlu — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

Günümüzde artan çevre sorunları, azalan doğal kaynaklar ve iklim krizi endişeleri, tekstil ve moda sektöründe sürdürülebilir ve doğa dostu üretim yöntemlerine ilgiyi artırmıştır. Bu bağlamda, geleneksel doğal boyama ve bitkisel baskı teknikleri, kültürel mirası koruma ve çevreye zarar vermeyen üretim süreçlerini geliştirme açısından değerli alternatifler sunmaktadır. Özellikle zengin bitki çeşitliliğiyle öne çıkan Anadolu coğrafyası, tarih boyunca doğal boyamacılık açısından önemli bir merkez konumunda olmuş ve tekstil üretiminde etkin biçimde kullanılmıştır. Ancak 19. yüzyılda sentetik boyar maddelerin yaygınlaşmasıyla geleneksel yöntemler yerini modern tekniklere bırakmaya başlamıştır. Bununla birlikte, sentetik boyaların çevresel ve sağlık açısından zararlı etkilerinin ortaya çıkması, doğal boyamacılığın yeniden önem kazanmasına etki etmiştir.

Bu çalışma, sürdürülebilir yüzey tasarımı kapsamında doğal boyama ve bitkisel baskı tekniklerinin birlikte uygulanabilirliğini araştıran deneysel uygulama içeriğindedir. Çalışmada pamuk, buldan ve ipek kumaşlar kullanılmıştır. Tüm kumaş yüzeyleri çevreye duyarlı yöntemlerle ön işlemden geçirilmiştir: Kumaşlar ekolojik deterjanla yıkanmıştır. Mordanlama işlemleri, her kumaşın lif yapısına göre farklı tekniklerle uygulanmış; sabitleyici olarak düşük kimyasal içerikli doğal malzemeler (pirinç unu, yoğurt, şap vb.) tercih edilmiştir.

Boyama aşamasında, Anadolu’da tarihsel öneme sahip cehri (Rhamnus petiolaris) ve kökboyası (Rubia tinctorum L.) bitkileri kullanılarak doğal renklendirme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bitkisel baskı uygulamalarında sardunya, biberiye, gerbera, papatya, gül, çam dalı ve soğan kabuğu gibi çeşitli bitkilerin dal, yaprak ve çiçek gibi farklı kısımlarının baskısı kumaş yüzeyine aktarılarak doğal desenler oluşturulmuştur. Elde edilen desenler, renk yoğunluğu, netlik ve yüzey estetiği açısından görsel olarak değerlendirilmiştir. Yıkama sonrasında renklerde önemli ölçüde kaybolma gözlenmemiştir.

Sonuç olarak, bu çalışma kültürel olarak değer taşıyan doğal boyama bilgisini günümüz sürdürülebilir tasarım anlayışıyla buluşturmakla birlikte çevreye zarar vermeyen yöntemlerle doğal lifli kumaşlarda kalıcı ve estetik yüzeyler oluşturulabileceğini ortaya koymaktadır. Sürdürülebilir tekstil üretiminde yüzey tasarımı alanına katkı sunmayı hedefleyen çalışma, doğal kaynakların bilinçli kullanımına ve geleneksel bilgilerin geleceğe aktarılmasına yönelik örnek teşkil etmektedir.

MEKÂN ALGISINDA, MİMAR KİMLİĞİNİN ANALİZİ İÇİN GÖSTERGEBİLİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİ: MİHRİMAH CAMİİ VE KÜLLİYESİ (EDİRNEKAPI)

ELİF ATICI TEKTAŞ — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

Mekânı anlamlı kılan insandır. İnsanlar birlikte var olan mekân, onunla birlikte anlam kazanır. İnsanlar bulundukları mekân içerisinde tutum ve davranışlarına yön verirler. Tutum ve davranışlarına yön vermesinde içerisinde bulundukları mekânın tasarımı ve tasarım dili etkili olmaktadır. Tasarım dili, tasarımı oluşturan tasarım ögeleriyle meydana gelmektedir. Toplum içerisinde yer alan ve kentin kolektif belleğinde yer edinen yapılar, toplum tarafından tanınmaktadır. Toplumun sahip olduğu değerler bütünü olarak kültür ve kültürü etkileyen yaşam biçimi, kent belleğinde önemli yeri olan yapının tanınmasını da etkilemektedir. Yapıyı deneyimleyen kişi yapının sahip olduğu mimarlık dili sayesinde ister istemez yapının atmosferinden etkilenerek davranışlarına yön verecektir. Bu mimarlık dilinin bilinmesi, yapının algılaması ve yapının verdiği mesajların daha net bir şekilde algılanmasını sağlayarak iletişimi daha güçlü bir hale getirecektir. Tarihi mekanların sahip olduğu mimarlık üslubu sayesinde kazandığı mimarlık dili ile kullanıcısına birtakım mesajlar vermektedir. Bu sebeple yapılan çalışmada mimarlık eğitimin oluşturduğu kazanımların yapıyla kurulan iletişimi ne oranda etkilediği yapılan analizlerle birlikte ele alınmıştır. (Yapılan bu çalışma, Mehmet İnceoğlu danışmanlığında 2018 yılında tamamlanan, yazarın “Türkiye’deki Kilise Ve Külliye Yapılarının Okunması” adlı yüksek lisans tezinde oluşturulan yöntemin uygulanmasıyla gerçekleştirilmiştir.)[1]

Anahtar Kelimeler: Mimarlık, mimari tasarım, mekân algısı, göstergebilim, Mihrimah Camii ve Külliyesi

[1] Yapılan bu çalışma, Anadolu 17. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi’nde sunulmuştur.

ANTİK ÇAĞDAN İTİBAREN KENT FORMU ANLATISININ SİLİFKE ÖRNEKLEMİ ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Meltem AKYÜREK ALGIN, Şebnem HOŞKARA — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

İnsanoğlunun varoluşuyla birlikte anlam kazanan kent kavramı kent formunun kavramsal olarak tartışılmasının ötesinde öncelikle anlaşılması gereken en önemli olgudur. Her kentin benzer bileşenleri bulunmakla birlikte her kentin özgün yönleri onu diğerlerinden farklı kılar. Tarım devriminin başlamasıyla yerleşik hayata geçilmesi kentlerin şekillenmesine de öncülük etmiştir. Bir kenti şekillendiren birçok bileşen bulunması, kent formunu anlayabilmek için birçok disiplinin bir arada çıkarımlar yaptığı çoklu disiplinli bir araştırma alanı oluşturur. Kentlerin belirlenmesinde hatta öncelikli olarak bir kent alanının yaşamak için seçim sebebi olmasındaki öncelikli etken o kentin coğrafyasıdır. İnsan, zaman ve mekan kavramı üçgeninde gelişen teoriler süreç içerisinde tarihsellikle bütünleşmiş tarih bilimini şekillendirmiş ve devamında ortaya çıkan mühendislik, mimarlık, arkeoloji içerikli birçok bilim dalı kentleri çeşitli yönleriyle ele almıştır. Bazen bir iktidar mücadelesi, bazen bir yönetim şekli, bazen sadece hayatta kalabilme çabasıyla şekillenen kentler her bir parçasıyla insan ve zamanla bütünleşik gelişir. Bu çalışmanın temelini kent formlarını ve kentlerin tarihi süreç içerisinde gelişim, değişim ve dönüşüm çabalarına etki eden etkenleri betimsel olarak anlamak oluşturur. Çalışmanın kapsamın tarihi süreçte ortaya çıkan çeşitli kent formları anlatılmış ve bir kentin oluşum felsefesine de ayrıca değinilmiştir. Çalışmanın sonucunda yaşadığımız kentlere dair fikir sahibi olarak, özellikle çok katmanlı kentlerde ortaya çıkan kentsel planlama kararlarına, tarihi çevre koruma bilinciyle destek verebilmek ve kentlerin geleceğine dair fikirler geliştirebilmek hedeflenmiştir.

Orman İşçilerinin İş Kıyafetlerine Yönelik Memnuniyet Düzeylerinin Belirlenmesi

HALİDE AKKUŞ; YASEMİN YILMAZ — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

Özet
Orman işçiliği; çalışılan arazisinin yapısı, işin zorluğu, yoğun işgücü ve fiziki enerji gerektirmesi, iş sırasında ağır yüklerin kaldırılması, taşınması, eğilme, diz çökme ve kalkma hareketlerinin tekrarlanması, ani değişen hava hareketleri, gürültü, gaz ve toz gibi olumsuz etkilerin fazla olması; başta, iskelet sistemi ve merkezi sinir sistemi olmak üzere, ortaya çıkan sağlık sorunları ve kaza risklerinin fazlalığı nedeniyle orman işlerini ağır işler arasına sokmaktadır.
Yoğun ve tehlikeli bir iş kolu olan orman işlerinde kullanılan iş kıyafetleri olumsuz hava koşullarından korumalı, işçilerin çalışma ortamındaki ihtiyaçlarını karşılayacak niteliğe sahip olması çalışanın verimliliğinin sağlanması çalışma rahatlığı oluşturması açısında önemlidir. Ayrıca iş kıyafetleri ve koruyucu ekipmanlar iş kazalarına karşı koruyucu özellikte olması büyük önem taşımaktadır.
Bu araştırma orman işçilerinin iş kıyafetlerine ilişkin memnuniyet düzeylerini ve beklentilerinin belirlenebilmesi için tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Projenin çalışma grubunu Bartın Orman İşletme Müdürlüğünde çalışan 60 orman işçisi oluşturmaktadır.
Araştırma verilerin toplanması amacıyla görsel analiz ve anket yöntemleri kullanılmıştır. Anketin birinci bölümünde orman işçilerinin demografik özelliklere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise iş kıyafetleriyle ilgili sorunlara ve beklentilerine ilişkin görüşlere yer verilmiştir. Araştırmada uygulanan anketlerden elde edilen veriler, SPSS 22.0 Paket Programı’ndan yararlanılarak istatistiki analizlere tabi tutulmuştur. Elde edilen verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogrov-Simirov ve Shapiro-Wilk normallik testleri yapılmış, çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanmıştır.
Anahtar Kelimeler: İş kıyafetleri, Orman işçiliği, Memnuniyet, Giysi konforu

CUMHURİYET DÖNEMİ RESİM SANATI BAĞLAMINDA ANADOLUDA KADININ İLETİŞİMSEL ROLÜ, TOPLUMDAKİ KONUMU VE MODERN TÜRK KADINI İMGESİ

Tuba Gönül, Uğur Özen — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

Avrupa toplumlarında ve modern dünyada kadın hayatın içerisinde aktif biçimde yer almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu dönemi içerisinde kadının sosyal hayat içerisindeki varlığı ve hakları Şer-î Hukuk ve feodal yaşam tarzı çerçevesinde sınırlandırılmış, gelenek görenek ve dini teamüllere göre şekillenmiştir. Cumhuriyetin ilanı ile beraber modernleşme sürecine giren toplum, kadının beşeri hayat içerisindeki iletişimsel rolünü ve toplumdaki konumunu da modern hayatın gerekliliklerine göre değiştirmiştir.

Bu bağlamda Osmanlı dönemi içerisindeki kadının geleneksel rolleri şöyle değerlendirilebilir. Kentli kadının toplumdaki rolü aile içerisindeki iletişimin temel taşı olmaktan öteye gidemezken, kırsal da ise kadınlar yardımlaşma ve dayanışmaya dayalı ve feodal teamüller kapsamına sıkıştırılmış bir yaşam tarzına ve toplumsal konuma sahiplerdir. Cumhuriyetin ilanı ile beraber cemiyet hayatının içerisinde var olmaya başlayan Türk kadının iletişime dayalı gücü, modern toplumun şekillenmesinde ve gelişim sürecinde etkili bir rol oynamıştır.

Cumhuriyet Dönemi resimlerinde kentli kadın ve kırsaldaki kadının toplum içerisindeki konumundaki değişikliğe dair imgeler yer almaktadır. Bu bağlamda ortaya koyulan sanat yapıtlarında kadın imgesi, modernleşen toplumun içerisindeki kadının konumunu ve modern Türk kadını kimliğinin nasıl dönüştüğünü belgeler niteliğe sahip çalışmalardır diyebiliriz.

Çalışma Kapsamında Cumhuriyet Dönemi ressamlarının kent ve kırsal yaşam içerisinde kadın imgesi ve bu imgenin cemiyet hayatındaki kadının kimliği ve konumuna dair resimler ele alınarak incelenecek ve Cumhuriyet rejiminin Türk kadını üzerindeki kazanımları resimler üzerinden okunarak çıkarımlarda bulunulacaktır.

KEDİLERİN MODA PAZARLAMASINA BAKIŞI

Klinik Psikolog Dr. Murat Kara — Mon, 15 Dec 2025 00:00:00 +0300

ÖZET

Son yıllarda pazarlama dünya genelinde hızlı bir değişim içine girdi. Günümüz dünyasında gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerin neredeyse tamamına yakınında geleneksel pazarlama uygulamaları yok olurken modern pazarlama uygulamaları ön plana çıkmaktadır. Kuşkusuz bir biçimde modern pazarlama uygulamalarının ön plana çıkmasında globalleşme, internetin yaygınlaşması ile birlikte sosyal medya uygulamalarında tüketicilerin ön planda oluşu da önemli etkenlerin başındadır. Günümüz tüketicileri artık pazarlamayı yönlendirebilir hale gelmişler ve markaların asıl sahipleri konumuna ulaşmışlardır. Pazarlamadaki bu tüketici yönlü akım pazarlamanın çok hızlı bir biçimde değişmesine de neden olmaktadır. Eskiden moda deyince genelde dönemlik uygulamalar akla gelirken bugün moda deyince bırakın dönemlik uygulamaları aylık, haftalık, hatta günlük uygulamalar bile akla gelmektedir. Günümüzde insanlar gibi kedilerde çok farklı kişiliklere sahiptirler. Kimi kedi duygusal bir kişiliğe sahip olabilirken kimi kedi çekingen bir kişiliğe sahip olabilmekte kimi kedi ise historik bir kişilik yapısına sahip olabilmektedir. Moda sadece insanlar için değil kediler içinde bir tutku haline gelebilmektedir. İster sahipli ister doğal ortamda yaşayan kedilerinde moda tercihleri olabilmektedir. Kedilerdeki moda tercihlerini ise büyük ölçüde kişilikleri belirlemektedir. Kedilerde modayı belli ölçülerde takip edebilmekte ve yönlendirebilmektedirler. Bu çalışmada kedilerin modaya bakış açıları ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kediler, Moda Pazarlaması, Kişilik.