TÜRK KÜLTÜRÜNDEKİ KADIN VE DOĞA KONUSUNA FİGÜRATİF SERAMİKLERDE DÜŞSEL YAKLAŞIMLAR


Özet Görüntüleme: 232 / PDF İndirme: 99

Yazarlar

  • Ferda Meltem Uludağ Hacı Bayram Veli Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.7566361%20

Anahtar Kelimeler:

Türk kültürü, kadın ve doğa, figüratif seramik, Türk sanatı

Özet

Türk kültürünün tarihsel gelişimi incelendiğinde, sanat tarihi verilerinin toplumun sosyal hayattaki duygu ve düşüncelerinin, inanışlarının önemli bir göstergesi olduğu görülür. Bu çerçevede kadın ve doğa konusunun nasıl ele alındığını anlamak için Türk sanatı ile bu sanatın görsel ve yazınsal verileri konunun aydınlanmasında oldukça önemlidir. Kültür tarihimizdeki sürece bağlı olarak Orta Asya’dan günümüze kadın ve doğa içerikli figüratif eserler incelendiğinde, din arkeolojisi başta olmak üzere görsel ve yazınsal sanatlarda dönemin ruhunun sanatçıların düş gücüne bağlı olarak ele alındığı görülür.

Çağlar boyu kadın doğasının doğurganlık, besleyicilik, üreme gibi tabiata benzerliği kadın kimliğinin doğa ile anılmasının, sevilen bir figür olarak hayatın ve sanatın her alanında kullanılmasının nedenlerindendir. Kaynağını doğadan alan seramik, malzemesinin sunduğu olanaklar ile sadece kap kacak üretiminin öznesi olmaktan çıkmış zamanla sanatsal olarak figüratif bakış açısını da zenginleştirmiştir. Bu açıdan değerlendirildiğinde bulunduğu dönemindeki sosyal değişim ve gelişmeleri üzerinde barındıran figürler, dönemsellikleri ve teknikleri itibariyle bir bakıma seramik sanatının tarihi vesikaları niteliğindedir. Özellikle Cumhuriyet döneminde yurtdışına açılan sanatçıların etkilendikleri akımları yurda dönüşte eserlerine yansıtmalarının getirdiği bakış açısı zamanla geleneksel yorumları yıkarak figüratif yapıtların çeşitlenmesine olanak sağlanmıştır. Böylelikle daha çağdaş ve özgün yapıtlar ortaya çıkmıştır.

Dolayısıyla Türk kültürünün her döneminde sevilen bir öge olarak kadın ögesine doğa içerisinde yer verilmiştir. Figüratif yapıtların çeşitlenmesine olanak sağlayan kadın ve doğa konusunun bundan sonraki araştırmacılar için farklı teknik ve olanaklarla ele alınarak kaynak oluşturmasının hedeflendiği bu çalışma ile yerli ve yabancı sanatçıların figüratif seramiklerine esin kaynağı olan kadın ve doğa konusunun bu sanatçıların düşsel anlatımlarla kendilerini ifade etmenlerinin önemli bir aracı olduğu görülür.

 

Referanslar

Kuyucuoğlu İ, Batı’da Din Sosyolojisi Teori ve Yöntem Analizleri, Eskiyeni Yayınları, 2004.

Kuşcan, Ö. A, Lilith’den Malala’ya Kadının Adı Var, İstanbul, Türkiye, Puslu Yayınları, 2015.

Kaytan, E. Modern Sanatta Figüratif Seramik Heykeller, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Seramik Anasanat Dalı Yüksek Lisans Tezi, 2009.

Uludağ, FM, Türk Mitolojisinde Hayat Ağacı (Kayın ağacının) Çağdaş Seramik Sanatında Figüratif Yorumu, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 2017.

Çağlıtütüncigil, E, Türk Süsleme Sanatında Nar: “Form, Kö-ken ve İkonografik Anlamı”, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, 2013.

Arık R, Anadolu Türk devri Çini ve Seramik Sanatı, İstanbul, Türkiye, 2007, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları

Arcasoy, A, Seramik Teknolojisi, Marmara Üniverstesi Güzel Sanatlar Fakültesi Yayınları, İstanbul, Türkiye, 1983.

Uğur, B, Çağdaş Türk Seramik Sanatındaki Figüratif Eğilimlerin Plastik Açıdan İncelenmesi, İnönü Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2019.

Meriç, F, Çağdaş Türk Seramik Sanatında Figür ve Kişisel Öneriler, Marmara Üniverssitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Seramik ve Cam Dalı Yüksek Lisans Tezi, 1994.

Korkmaz, T, Ymenicioğlu, E, Bedri Rahmi Eyüpoğlu ve Resim Yüzeyi Olarak Seramik Malzeme, Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 2019.

İndir

Yayınlanmış

2022-12-15

Nasıl Atıf Yapılır

Uludağ, F. M. (2022). TÜRK KÜLTÜRÜNDEKİ KADIN VE DOĞA KONUSUNA FİGÜRATİF SERAMİKLERDE DÜŞSEL YAKLAŞIMLAR . International Journal of Art, Fashion, Music and Design, 1(2), 7–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.7566361