CUMHURİYET DÖNEMİ RESİM SANATI BAĞLAMINDA ANADOLUDA KADININ İLETİŞİMSEL ROLÜ, TOPLUMDAKİ KONUMU VE MODERN TÜRK KADINI İMGESİ

Özet

Avrupa toplumlarında ve modern dünyada kadın hayatın içerisinde aktif biçimde yer almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu dönemi içerisinde kadının sosyal hayat içerisindeki varlığı ve hakları Şer-î Hukuk ve feodal yaşam tarzı çerçevesinde sınırlandırılmış, gelenek görenek ve dini teamüllere göre şekillenmiştir. Cumhuriyetin ilanı ile beraber modernleşme sürecine giren toplum, kadının beşeri hayat içerisindeki iletişimsel rolünü ve toplumdaki konumunu da modern hayatın gerekliliklerine göre değiştirmiştir.

Bu bağlamda Osmanlı dönemi içerisindeki kadının geleneksel rolleri şöyle değerlendirilebilir. Kentli kadının toplumdaki rolü aile içerisindeki iletişimin temel taşı olmaktan öteye gidemezken, kırsal da ise kadınlar yardımlaşma ve dayanışmaya dayalı ve feodal teamüller kapsamına sıkıştırılmış bir yaşam tarzına ve toplumsal konuma sahiplerdir. Cumhuriyetin ilanı ile beraber cemiyet hayatının içerisinde var olmaya başlayan Türk kadının iletişime dayalı gücü, modern toplumun şekillenmesinde ve gelişim sürecinde etkili bir rol oynamıştır.

Cumhuriyet Dönemi resimlerinde kentli kadın ve kırsaldaki kadının toplum içerisindeki konumundaki değişikliğe dair imgeler yer almaktadır. Bu bağlamda ortaya koyulan sanat yapıtlarında kadın imgesi, modernleşen toplumun içerisindeki kadının konumunu ve modern Türk kadını kimliğinin nasıl dönüştüğünü belgeler niteliğe sahip çalışmalardır diyebiliriz.

Çalışma Kapsamında Cumhuriyet Dönemi ressamlarının kent ve kırsal yaşam içerisinde kadın imgesi ve bu imgenin cemiyet hayatındaki kadının kimliği ve konumuna dair resimler ele alınarak incelenecek ve Cumhuriyet rejiminin Türk kadını üzerindeki kazanımları resimler üzerinden okunarak çıkarımlarda bulunulacaktır.